Made in Korea – Câu chuyện cuộc đời Chung Ju Yung & Công cuộc gây dựng đế chế Huyndai từ gian khó – Richard. M. Steeers
Cuốn sách viết vào năm 1999 khi Huyndai cũng như các công ty khác tại HQ vẫn đang vật lộn với khó khăn do cuộc khủng hoảng tài chính châu Á nổ ra từ năm 1997 và kéo dài mấy năm sau đó. Người HQ đã mạnh mẽ vượt qua khủng hoảng tiếp tục khẳng định là 1 trong 4 con rồng châu Á thật sự và trong quá trình đó không thể thiếu sự đóng gop của Cheabol Huyndai.
- Hàn Quốc (HQ) và Chung Ju Yung (Chung): Chung 1 con đường
Năm 1970, khi Huyndai đã là công ty xây dựng lớn nhất tại HQ, họ đã ra Trung Đông và triển khai các dự án bến cảng, kho vận, nhà thuyền, bãi neo,… rất lớn ở đây thì Chung đã tự tin về việc Huyndai có thể tham gia vào ngành đóng tàu mà trước đây họ chưa từng làm.
Ban đầu ông kêu gọi sự giúp đỡ từ các công ty Nhật Bản, nước đang chiếm lĩnh thị trường đóng tàu thế giới nhưng bất thành vì không ai trả lời ngoại trừ Mitsubishi, nhưng công ty này yêu cầu Huyndai chỉ đóng tầu <50.000 DWT nên cơ bản là loại Huyndai khỏi cạnh tranh toàn cầu. Không chấp nhận điều đó, Chung đã sang châu Âu tìm kiếm công nghệ và vốn để khởi động dự án nhà máy đóng tàu Huyndai. Họ đã đạt thỏa thuận chuyển giao công nghệ với Appledore và Scott Lithgow tại Anh với các điều khoản dễ chịu. Tiếp theo Chung thành công với khoản vay 50,57 triệu USD từ Barclays của Anh, 10 triệu USD vay từ chính phủ HQ, và mua khu đất tại cảng Ulsan, cách Seoul 400km để xây nhà máy. Và quan trọng nhất là khách hàng đồng ý mua tàu của Huyndai, điều này có đựa khi hãng tư vấn Appledore giới thiệu cho 1 tay môi giới, và người này đã dẫn ông Chung gặp vau tàu biển Hy Lạp George Livanos và ông này rất ấn tượng với Huyndai và tin tưởng giao cho công ty đóng 2 tàu chở dầu lớp VLCC với trọng tải 260.000 DWT với giá 31 triệu USD và đồng ý đặt cọc 2 triệu USD cho Huyndai. Như vậy ở tuổi 57 với lượng vốn ít ỏi, ông Chung đã bắt đầu xây dựng công ty đóng tàu Huyndai từ số 0 và 20 năm sau nó là công ty đóng tàu lớn nhất thế giới.
Khi ông Chung nghỉ hưu ở tuổi 77 vào năm 1991, Huyndai là công ty có doanh số 51 tỷ USD, chiêm 16% GNP của HQ, xuất khẩu đạt 9 tỷ USD, chiếm 12% kim ngạch xuất khẩu của HQ, tổng tài sản công ty hơn 30 tỷ USD. Vào năm 1997, Công ty có doanh thu hơn 90 tỷ USD với hơn 200k nhân viên và đóng góp vị trí cao trong Fortune 500 thế giới, ông Chung cũng sở hữu tài sản cá nhân hơn 6 tỷ USD và ở top người giầu thế giới khi đó.
HQ những năm 1985 từng được nhắc tới ở Mỹ nhưng hầu hết người Mỹ vẫn coi HQ là nước kém phát triển, có nhiều người còn nghĩ Seoul còn chưa có đường giải nhựa. Người Mỹ vẫn nghĩ HQ chỉ xuất hàng hóa kém chất lượng như tivi rẻ tiền, xe rẻ tiền, đầu video nhái,… nhưng chỉ sau 10 năm tới 1995, HQ đã chiếm lĩnh ngành sản xuất DDRAM, LCD là những ngành công nghiệp công nghệ cao hàng đầu thế giới.
Vào năm 1997, HQ là nền kinh tế lớn thứ 11 thế giới, sản xuất 3 triệu oto và xuất khẩu 2 triệu chiếc và đứng thứ 5 thế giới. Thu nhập bình quân đầu người từ 94$/năm năm 1960 lên 10k$/năm, xuất khẩu từ 33 triệu USD năm 1960 lên 130 tỷ USD năm 1997. Người HQ có tinh thần doanh nhân rất mạnh mẽ và đã tạo ra được sự tăng trưởng nhẩy vọt khác biệt với các mô hình kinh tế trước đây. Những người phương tây không hiểu thì gọi đó là phép mầu, nhưng sự thật không có phép mầu nào cả. Đó là sự nỗ lực không ngừng nghỉ của người dân QH suốt mấy chục năm qua.
- Di sản tinh thần doanh nhân của HQ
Triều Tiên là quốc gia cổ có từ rất xa xưa với thời gian khoảng 5.000 năm lịch sử với khởi nguyên từ truyền miệng như các quốc gia khác rất huyền bí cho tới năm 108 TCN thì bị nhà Hán đô hộ. Sau khi nhà Hán sụp đổ, Triều Tiên giành được độc lập tới thế kỷ thứ IV thì phân rã thành 3 quốc gia tách biệt nhau và kéo dài tới nhà Đường những năm 668 thì tái thống nhất thành nhà nước Tân La. Sau khi họ đánh bại cuộc xâm chiếm của nhà Đường năm 735 thì giành độc lập hoàn toàn. Nhưng Triều Tiên là nước ảnh nượng bởi văn hóa TQ rất sâu đậm nhưng họ không bị hòa tan văn hóa như các nước ở trong TQ Đại lục.
Người Triều Tiên du nhập phật giáo vào từ khoảng thế kỷ thứ VIII và sau đó nhanh chóng trở thành quốc giáo. Họ còn tích cực phổ biến phật giáo sang Nhật Bản và cũng rất được ưa chuộng tại đây. Triều đại Tân La tồi tại tới năm 935 thì sụp đổ và nhường chỗ cho triều đạo Cao Ly.
Triều đại Cao Ly tồn tại 450 năm với sự lên ngôi của nho giáo và xây dựng được bản sắc tinh thần kiên cường của người dân Triều Tiên sẵn sàng đương đầu với những đối thủ lớn hơn mình rất nhiều lần, bên cạnh đó họ cũng rất phát triển về mặt công nghệ. Tư tưởng nho giáo từ đó ăn sâu vào văn hoa HQ cho tới ngày nay khi mà tư tương trung thành tuyệt đối, hướng về gia đình, thứ bậc tôn ti trật tự,… ăn sâu vào tâm lý mọi người dân trong xã hội Triều Tiên và HQ cho tới ngày nay.
Triều đại Cao Ly dần suy tàn do các cuộc chiến với Nhật Bản và Mông Cổ. Tới năm 1392, tướng Lý Thành Quế giành được chính quyền và lập ra nhà nước Hàn Quốc (Korea) mới mà còn được gọi là Choson và rời thủ đô về Seoul. Tới khi nhà Thanh lên thì Triều Tiên trở thành nước chư hầu của TQ kéo dài cho tới khi phương Tây tới gõ cửa các nước châu Á thì hệ thống này mới sụp đổ khi Nhật Bản vươn lên thành cường quốc và đánh bại các đối thủ khác và độc chiếm Triều Tiên từ năm 1910 trở đi.
- Học cách kinh doanh
Ông Chung sinh ra vào năm 1915 khi Triều Tiên vừa bị Nhật Bản chiếm đóng vài năm trong 1 thôn làng làm ruộng. Người dân chỉ tập trung cố gắng cầy cấy để có đủ cái ăn trong cảnh nghèo túng. Người nông dân lao động 15-16 tiếng hàng ngày không có ngày nghỉ cũng không đủ sống đã tạo ra khao khát thoát nghèo, khao khát rời khỏi vùng quê, rời khỏi cuộc đời người nông dân mãnh liệt trong lòng chàng trai trẻ Chung Ju Yung.
Ông Chung đã 4 lần bỏ nhà ra đi để thoát ly nông thôn nghèo khó. Lần thứ 4 vào năm 1934 ông tới làm tại của hàng gạo tại Seoul và từ đây ông bắt đầu sự nghiệp thật sự của mình sau nhiều lần dang dở. Sau mấy năm làm lụng chăm chỉ với sự thật thà ông rất được yêu quý. Khi ông chủ nghỉ hưu đã để lại cửa hàng kinh doanh gạo cho ông Chung tiếp quản và tiếp tục kinh doanh vào năm 1937 nhưng phải đóng cửa vào năm 1939 khi chiến tranh bùng nổ và người Nhật kiêm soát việc phân phối gạo.
Nền kinh tế thời chiến rất khắt khen, ông Chung về quê ở 1 năm sau đó quay lại Seoul mua lại 1 tiệm sửa xe và khởi nghiệp với nghề sửa xe oto, xe máy là nghề người HQ được làm. Tiệm sửa xe của ông làm ăn phát đạt nhờ việc giảm mạnh thời gian sửa chữa so với các tiệm khác. Thu nhập tăng ông cũng đón bố mẹ và các thành viên lên Seoul cùng mình. Nhưng việc kinh doanh cũng rất vất vả trong môi trường kinh tế thuộc địa.
Sau khi chiến tranh kết thúc, ông Chung quay trở lại Seoul và lập mới tiệm sửa chữa oto tên là Huyndai. Nhưng việc sửa chữa không còn thuận lợi như ngành xây dựng vì người Mỹ đang bỏ rất nhiều tiền xây dựng các công trình ở HQ mới. Tháng 5/1947, ở tuổi 31 ông bắt đầu gia nhập ngành xây dựng. Trong vòng 3 năm sau đó công ty xây dựng Huyndai đã dần có tiếng tăm trong lòng người Mỹ. Khi quân Triều Tiên tấn công tới Seoul thì 2 anh em Chung chạy tới Pusan và tiếp tục xây dựng các công trình cho lĩnh Mỹ và Liên Hiệp Quốc đổ bộ lên HQ để giải cứu nước này. Khi quân đội Mỹ giải phóng Seoul ông quay trở lại thủ đô và tiếp tục liên tục xây dựng và sửa chữa lại các công trình tại đây.
- Tái thiết quê hương
Tháng 7/1953, cuộc chiến kết thúc với việc HQ có 3 triệu người thiệt mạng do chiến tranh, nền kinh tế bị phá hủy hoàn toàn, chính quyền được lập ra nhưng không có chính sách kinh tế mà chỉ tập trung ăn hối lộ và hủ bại. Hơn 70% các dự án tái thiết đều dựa vào nguồn viện trợ của Mỹ mà HQ không có tài chính thực hiện. Nạn tham nhũng từ xâu xé tài sản mà người Nhật để lại diễn ra tràn nan trong giai đoạn phát mãi tài sản tư nhân hóa tài sản này.
Chiến lược kinh doanh của ông Chung khi đó là tập trung xây dựng các dự án có vốn từ nước ngoài tài trợ thay vì xâu xé các công ty mà nhà nước đem bán ra ngoài với giá thấp cho những quan chức tha hóa nhận hối lộ. Dự án cầu Teagu là dự án đầu tiên ông xây dựng và ai cũng không biết cách dự toán chính xác nó dẫn tới khoản lỗ 65 triệu won nhưng dự án vẫn được ông hoàn thành đúng kế hoạch vào tháng 5/1955 và khẳng định uy tín về tiến độ thi công của Huyndai.
Sau thành công này, 2 năm sau ông nhận được hợp đồng xây 5 cầu bắc qua sông Hàn và tới năm 1960 thì Huyndai trở thành công ty xây dựng lớn nhất HQ. Các sự khó khăn về mặt kỹ thuật, giá cả nguyên vật liệu biến động mạnh, nhân công biến động,… luôn là nỗi lo thường trực với ông và phải giải quyết nó liên tục từng ngày. Huyndai thì ăn lên làm ra nhưng nước HQ thì không. Nền kinh tế chìm trong khủng hoảng và tê liệt vì tham nhũng và không có lối thoát cho sự phát triển kinh tế.
Các cuộc biểu tình nổ ra dữ dội và tổng thống Rhee phải từ chức rồi ra nước ngoài định cư tránh né dư luận. Các chính phủ tiếp theo được lập ra nhưng đều bị tê liệt cho tới khi tướng Park Chung Hee thực hiện cuộc đảo chính quân sự vào năm 1961 và nắm quyền 18 năm tiếp theo đã thực sự tạo ra được sự thay đổi cho nước HQ.
Tổng thống Park đã thực hiện tối đa các biện pháp thúc đẩy kinh tế, xóa đói giảm nghèo nhưng hạn chế quyền dân chủ người dân với quan điểm Tập trung giải quyết đòi nghèo trước, hiện đại hóa dất nước, người dân khi tri thức lên cao mới dân chủ hóa được, dân chủ sớm sẽ làm đất nước rối loạn không thể điều hành theo hướng mong muốn được.
Nên kinh tế HQ năm 1960 thu nhập bình quân đầu người 80$ với hơn 70% người làm nông dân đã nhanh chóng thay đổi qua 1 thập kỷ. Xuất khẩu từ 50 triệu USD năm 1961 lên 1,1 tỷ USD năm 1971. Chính phủ cũng dành rất nhiều ưu đãi hỗ trợ cho các doanh nhân tài giỏi, triển khai tốt các dự án và vươn lên mạnh mẽ. Huyndai cũng hưởng lợi trong chính sách này khi được hỗ trợ xây nhà máy xi măng Huyndai và tạo ra đột phá cho công ty sau đó. Ác công ty như vậy sau này tập hợp với nhau lại thành các tập đoàn gọi là Cheabol (tài phiệt) trong đó có 10 cheabol lớn nhất là: Huyndai, Samsung, LG, Deawoo, SK, Ssangyong, Kia, Hanjin, Lotte và Hanwha.
Mô hình cheabol của HQ cũng khác mô hình Keiretsu của Nhật Bản. Các Keirestsu của Nhật có quy mô lớn hơn, nhưng mức độ tập trung cao hơn. Trong khi các Cheabol của HQ lại có sự đa dạng hóa quá mức khi tham gia rất mạnh vào các lĩnh vực không phải chuyên môn sâu của họ. Tính chất gia đình trị ở HQ cũng cao hơn rất nhiều khi hầu hết các tập đoàn đều do 1 gia tộc nắm quyền kiêm soát.
Huyndai năm 1964 đã bắt đầu ra quốc tế với tuyến cao tốc nối Pattani-Narathiwat, nhờ sự hỗ trợ của chính phủ HQ mà họ đã thắng thầu nhưng thi công đầy khó khăn và thua lỗ 3 triệu USD. Nhưng ông chấp nhận điều đó khi dự án đầu tiên ra quốc tế. Sau đó Huyndai và nhiều công ty khác sang miền Nam VN và cung cấp nhân sự có lức tới 23k người và thu về tới hơn 600 triệu USD trong suốt cuộc chiến ở VN sau đó.
Năm 1957, Huyndai xây dựng con đập lớn bắt ngang sông Soyang, chính phủ thuê công ty Nhật thiết kế nhưng chi phí xây dựng rát cao. Huyndai đã xung phong nhận dự án với chi phí thấp hơn nhiều và thay đổi thiết kế dự án so với thiết kế ban đầu của công ty Nohon Kyoei Nhật đề xuất. Chủ yếu là việc xây đập bằng đất và sỏi sẽ phù hợp và rẻ hơn bằng bê tông so với phương án ban đầu 30% và khánh thành vào năm 1967.
Năm 1964, trong chuyến công du Đức của tổng thống Park, ông đã rất bị cuốn hút bởi hệ thống đường cao tốc tại đây và bắt đầu kế hoạch xây dựng các hệ thống đường cao tốc tại HQ. Năm 1967, dự án đường cao tốc đầu tiên nối Seoul-Pusan đã được khởi công và Huyndai là nhà thầu xây dựng dự án này. Tới tháng 6/1970, hơn 215km tuyến đường đi qua các khu vực khó nhất của dự án được giao cho Huyndai đã hoàn thành đúng tiến độ và Huyndai rất được tổng thống Park tín nhiệm vì thái độ làm việc và đảm bảo tiến độ đề ra này. Mối quan hệ của ông Chung và tổng thống Park rất thân thiết và kéo dài cho tới khi tổng thống Park bị ám sát vào năm 1979. Mặc dù vậy chính quyền tổng thống Park ngày càng bị phản đối mạnh mẽ vì tình trạng độc tài và kiểm soát tự do, hà khắc trong xã hội.
- Ngồi lên xe và dám tin tưởng
Khi đang xây đường cao tốc, có lời đồn rằng tổng thống Park đã hỏi ông Chung về việc xây đường rồi giờ cần làm xe oto nữa. HQ là nước có rất nhiều người đào tạo tốt nhưng thiếu hạ tầng sản xuất mạnh và cần phải thúc đẩy công nghiệp nặng, công nghiệp cơ bản để làm chủ công nghệ sản xuất.
Với ông Chung, Huyn dai 1 ngày nào đó sẽ chế tạo xe hơi để có thể chạy trên những tuyến đường cao tốc của HQ. Với ông, tự chế tạo xe còn là niềm tự hào dân tộc nữa. Sản xuất xe hơi được coi là yếu tố chủ đạo của các nước công nghiệp, là biểu tượng thể hiện 1 quốc gia đã “về đích”. Sản xuất oto cũng tạo ra nhiều công ăn việc làm hơn, phát triển kinh tế hiệu quả hơn và giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ nước ngoài.
Ngành sản xuất oto HQ lúc đó rất non trẻ khi 1 số công ty đã thử nghiệm và thất bại nặng nề. 2 hãng đang phối hợp lắp ráp xe oto là Shinjin lắp ráp xe Toyota dòng Corona, và Kia lắp ráp xe Honda với dòng Civic. Năm 1967, Huyndai đã nhẩy vào trực tiếp làm xe hơi thay vì chỉ lắp ráp xe như 2 hãng xe trước đó. Ông dùng khoản tiền vay hỗ trợ từ chính phủ mua 33ha đất bên bờ sông Teahwa tại Ulsan để khởi công nhà máy oto Huyndai (nằm trong công ty xây dựng Huyndai). Sau đó tới tháng 12/1967 thì công ty này tách riêng ra thành Công ty Motor Huyndai (HMC).
Ban đầu Huyndai hợp tác với Ford lắp ráp dòng xe Ford Cortina tại nhà máy vừa xây dựng xong. Nhà máy ban đầu nhập khẩu 80% linh kiện và 20% từ trong nước. Sau đó tỷ lệ nội địa hóa tăng lên 60% trong vài năm sau. Các thỏa thuận liên doanh giữa Huyndai và Ford dù ban đầu rất hào hứng nhưng cuối cùng cũng thất bại vì quan điểm khác nhau. HQ và Huyndai muốn tự sản xuất được xe thương hiệu của HQ nhưng Ford chỉ muốn liên doanh là 1 bộ phận trong chiến lược chuỗi cung ứng toàn cầu của Ford.
Các cuộc đàm phán với GM, VW để thay thế Ford không đi tới đâu. Cuối cùng Huyndai hợp tác với Mitsubishi là gã khổng lồ Nhật Bản nhưng đang bị Toyota và Nissan qua mặt trong lĩnh vực oto. Mitsubishi đã đồng ý cấp bản quyền cho Huyndai để tự sản xuất xe mang thương hiệu Huyndai dưới trợ giúp kỹ thuật từ họ vào năm 1973 mở đường cho sự tụ chủ sản xuất của Huyndai về sau này. Ngay sau đó chính phủ HQ ban hành chính sách khuyến khích mạnh mẽ cho ngành oto với việc ưu đãi lớn cho 3 công ty là Huyndai, Shinjin và Kia để tạo ra ngành công nghiệp oto HQ. Cùng với việc ông Chung mời được nhà quản lý ngành oto nổi tiếng về xây dựng công ty là Turnbull, Huyndai có khoản vay 100 triệu USD có sự bảo lãnh của chính phủ và từ giấy phép của Mitsubishi họ đã tự làm ra được động cơ oto và cho ra đời chiếc xe mang thương hiệu HQ đầu tiên là xe Pony, 1 loại xe con loại nhỏ công suất 1,2 lít vào năm 1976.
Ban đầu công nhân nhà máy chưa biết gì về sản xuất nên công suất rất thấp chỉ 20-30% thiết kế. Tới năm 1979 thì sự đột phá về năng suất mới đáng kể với thờ gian lắp ráp bình quân 1 xe còn 4’38”, rồi sau đó giảm còn 2’/xe. Trong thời gian từ 1972-1978, thực chất Huyndai Motor đã phá sản và chỉ sống được nhờ nguồn tài chính từ các công ty khác trong hệ thống Huyndai.
Vào giữa những năm 1970, sản lượng tiêu thụ xe của HQ vào khoảng 30k xe/năm, nhưng Huyndai lại lên kế hoạch xây dựng 1 nhà máy công suất 300k xe/năm với chi phí khoảng 300 triệu USD, trong khi cùng thời gian đó GM của Mỹ vừa xây nhà máy 300k xe/năm với chi phí 3 tỷ USD. Với công suất mới gấp 10 lần mức tiêu thụ trong nước và nhà máy hoàn thành vào năm 1980, chỉ có con đường xuất khẩu xe ra thế giới. Trước đó Huyndai đã thử nghiệm xuất khẩu xe đi 30 nước khác nhau để thăm dò thị trường. Dòng xe Pony II là dòng xuất khẩu chính của hãng, và tới năm 1986 thì doanh số bán xe đã tăng lên 400k xe/năm.
Năm 1985, Huyndai bắt đầu khai phá thị trường oto lớn nhất và khó tính nhất là bắc Mỹ. Họ thàn lập Huyndai Mỹ và bắt đầu tập trung vào dòng xe Excel có giá khoảng 4.995 USD/xe là nơi tập trung các dòng xe cơ nhỏ giá đang khoảng 6k$/xe. Đối tượng mua là những người thu nhập thấp, những người mua xe cũ giờ có thể mua xe mới với mức tương tự. Nhờ giá rẻ nên thành công đã đến nhanh chóng với sản lượng tăng vọt lên 168k xe năm 1986 và 264k xe năm 1987.
Huyndai xây nhà máy lắp ráp xe tại Quebec với diện tích 170ha và chi phí 300 triệu USD. Nhà máy đang hoạt động tốt thì các vấn đề nay sinh từ sau năm 1987 khi hội sở ở Seoul bắt đầu thay thế người Mỹ và áp đặt thay đổi các nhà cung cấp sang HQ và chất lượng chiếc xe Excel vốn đã không vượt trội lại ngày càng đi xuống và phá hỏng hình ảnh xe cỡ nhỏ bán chạy nhất 2 năm 1986-1987 ở Mỹ của họ. Các rắc rối về phụ tùng thiếu hụt cũng xảy ra và sản lượng bán xe ở Mỹ sụt giảm nhanh chóng về còn 77k xe vào năm 1992 và công ty thua lỗ nặng nề và đóng cửa nhà máy vào năm 1994 với thất bại cay đắng khi đẩy mạnh xuất khẩu và nội địa hóa mà chưa có sự chuẩn bị chu đáo ở 1 thị trường rất khắt khe về chất lượng và rất nhiều sự lựa chọn là Mỹ.
Sau thất bại các ưu tiên về quản lý chất lượng được đẩy mạnh ở Huyndai với sự đầu tư rất lớn để cải thiện chất lượng và hiệu quả. Năm 1991, Huyndai cho ra đời động cơ tự thiết kế đầu tiên của mình sau thời gian dài sản xuất dưới bản quyền của Mitsubishi. Sản lượng bán xe cũng tăng nhanh nhờ tốc độ tăng mạnh của thị trường nội địa HQ và thị trường xuất khẩu. Sản lượng bán xe năm 1997 đạt 645k xe nội địa + 565k xe xuất khẩu. Lũy kế Huyndai đã bán ra hơn 10 triệu xe.
- Chiến thắng trên hải trường
Trong thập niên 1970, Huyndai bắt đầu đa dạng hóa chia tách từ công ty xây dựng ra 1 số các công ty như xi măng Huyndai, công ty kỹ thuật Huyndai, Đường ống Huyndai, công ty phát triển nhà Keumkang, công ty dịch vụ Huyndai Motor,… và sau đó ông hướng tới lĩnh vực đóng tàu biển.
Sau khi từ London trở về với hợp đồng đóng 2 tầu VLCC cỡ lớn, nhà máy đóng tàu Huyndai chính thức khởi công và việc đóng mới 2 tàu này cũng được tiến hành bất chấp các nghi ngại từ nội bộ công ty về việc công ty không hề có kinh nghiệm đóng tàu nào. Tới tháng 6/1974, 2 tàu đầu tiên đã được hạ thủy thành công, đơn giá của Huyndai rẻ hơn 15% người rẻ nhất lúc đó nên họ có thêm 4 đơn đóng tàu khác đang chờ để xử lý.
Khủng hoảng dầu mỏ nổ ra làm giá dầu tăng vọt, các đơn hàng đóng tầu chở đầu bị hủy hàng loạt do tình trạng giá cao và vận chuyển giảm mạnh. 2 tàu mà Livanos đặt mua bị hủy trước khi họ nhận hàng. Ngay lập tức Huyndai thành lập công ty vận tải hàng hải Huyndai và đưa 2 tầu chở dầu này vào biên chế đội tầu vận tải, Huyndai trở thành nhà vận tài dầu thô độc quyền cho thị trường HQ. Khi thị trường vận tải dầu mỏ phục hồi thì Huyndai đã là ông lớn trong ngành đóng tàu và vận tài dầu mỏ thế giới. Thợ người HQ lúc đó làm việc rất chăm chỉ 10 tiếng/ngày trong khi công nhân Mỹ danh nghĩ làm 8h nhưng thực tế chỉ làm khoảng 2h/ngày. Xưởng đóng tàu của Huyndai thường xuyên có 30-40 tầu đang đóng trong khi xưởng ở Anh chẳng có đơn hàng nào cả.
Tới năm 1994, Huyndai đóng được 26 tầu trong năm với doan số 3,1 tỷ USD, lợi nhuận 360 triệu USD chiếm 40% công suất cả HQ. Đóng tàu Huyndai lớn gấp 4 lần đóng tàu Daewoo và gấp 8 lần đóng tàu Samsung. Công ty cũng trở thành công ty đóng tàu lớn nhất thế giới về quy mô với 27k công nhân, doanh thu hàng năm trên 6 tỷ USD, xưởng đóng tàu Ulsan với diện tích hơn 7 triệu m2, với 9 xưởng đóng tàu cạn,…
- Xây dựng tầm cỡ thế giới
Chính sách của tổng thống Park về năng lượng phụ thuộc chủ yếu vào nhập khẩu dầu mỏ để cung cấp nhiên liệu cho nền kinh tế. Khi khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 nổ ra đã tạo áp lực rất lớn lên nền kinh tế HQ khi đó. Dự trữ ngoại hối của HQ sụt giảm nghiêm trọng và nguy cơ 1 cuộc khủng hoảng tài chính nổ ra là hiện hữu. Huyndai là 1 trong vài ngọn cờ đầu giải quyết rắc rối cho quốc gia nên đã tới Trung Đông để tìm kiếm cơ hội mang ngoại tệ về cho đất nước. Khi đó Trung Đông giầu lên nhanh chóng do giá dầu tăng nhẩy vọt chóng mặt và nhu cầu đầu tư, xây dựng cũng bùng nổ theo sự giầu có của khu vực này.
Hợp đồng đầu tiên là đóng hệ thống xưởng điều động và đào tạo cho hải quân Iran với giá trị 10 triệu USD dạng chìa khóa trao tay nhưng Huyndai chưa có kinh nghiệm nên khi triển khai rất chật vật. Sau đó là hợp đồng xây ụ nổi ở Bahrain giá trị 30 triệu USD, xây dựng cảng dầu Jubail tại Ả-rập Xê-út với giá trị 931 triệu USD năm 1976 và hoàn thành vào tháng 2/1979 đã đưa Huyndai trở thành công ty xây dựng có sức cạnh tranh toàn cầu.
Tại quê nhà HQ, ngày 26/10/1979 tổng thống Park bị ám sát và chính trị tại đây thay đổi đột ngột rất mạnh mẽ so với trước đây. Các cuộc thanh trừng diễn ra và cuộc lật đổ của Chun Doo Hwan đã đưa ông này lên làm tổng thống mới của HQ và các rắc rối cũng bắt đầu xảy ra với Huyndai cũng như nhiều công ty được cho là Cheabol lúc đó. Tổng thống Hwan đã can thiệp rất sâu vào hoạt động các doanh nghiệp chứ không phải chỉ ở mức định hướng và hỗ trợ như thời tổng thống Park.
- Tham gia vào cuộc đua công nghệ cao
Với 2 trụ cột là công nghiệp nặng và xây dựng đều có tinh chù kỳ rất cao và chưa tạo ra được sự ổn đinh chắc chắn cho Huyndai nên ông nghiện cứu lĩnh vực điện tử công nghệ và lập Liên doanh Điện tử KDK vào năm 1982 ở tuổi 66. Huyndai tập trung phát triển các sản phẩm điện tử như radio, đầu máy CD,… để cạnh tranh với các đối thủ Mỹ, Nhật với vốn 83 triệu USD. Sau đó họ sản xuất RAM, DRAM và vươn lên nhà sản xuất DRAM lớn thứ 10 thế giới vào năm 1994, và thứ 7 vào năm 1996. Họ cũng thử nghiệm sản xuất máy tính và nhiều thiết bị điện tử khác.
Chiến lược bán dẫn của HQ bắt đầu từ năm 1976 khi chính phủ dưa ra kế hoạch VLSI với khoản tài trợ 199 triệu USD cho để tự chủ và phát triển ngành này vào năm 1984. 3 ông lớn là Samsung, Goldstar (LG) và Huyndai nhẩy vào đi đầu trong phát triển ngành công nghiệp bán dẫn. Samsung mua hầu hết công nghệ từ Mỹ để sản xuất vào năm 1983 từ Micron, EPROM, Intel và dần vươn lên số 1 ở HQ trong ngành bán dẫn. Sau đó họ hợp tác với nhiều đơn vị khác nhau và đặc biệt với NEC và vươn lên số 1 thế giới về sản xuất oxit kim loại. Samsung đầu tư tới 8 tỷ USD vào lĩnh vực này và dần mở rộng từ DRAM sang các loại chip logic khác.
Với LG, hãng hợp tác với Hitachi để phát triển mảng chip nhớ, rồi hợp tác với AT&T của Mỹ, rồi liên minh với IBM. Với Huyndai, công ty thành lập nhà máy OEM với Texas Intruments, General Intrumant và Intel để sản xuất và học hỏi công nghệ. Tới đầu những năm 1990 họ hợp tác với Fujitsu để bắt đầu sản xuất DRAM và nhanh chóng vươn lên trên thị trường này. Thị trường lúc đó chỉ có các nhà sản xuất Mỹ và Nhật Bản đang cạnh tranh với nhau là chính. Công ty chip HEI của Huyndai chính là SK Hynix ngày nay.
- Hòa bình với người lao động – chặng đường gian nan
Nền kinh tế HQ chuyển đổi từ nền nông nghiệp thuần nông cam chịu sang nền công nghiệp diễn ra rất nhanh chóng chỉ mấy chục năm và đã tạo ra lực lượng công nhân khổng lồ trong 1 thời gian ngắn. Điều này cũng tạo ra sức ép rất lớn trong mối quan hệ giữ doanh nghiệp và người lao động, những người vừa từ bỏ đồng ruộng để ra làm ở các nhà máy. Mặc dù công đoàn được lập ra nhưng đều chịu sự kiểm soát chặt chẽ và hầu như không có tiếng nói gì dưới thời tổng thống Park. Nhưng sau đó họ trỗi dậy mạnh mẽ đòi hỏi quyền lợi rất quyết liệt khi đất nước hậu Park đã trở nên dân chủ hơn rất nhiều. Nhiều cuộc bãi công, biểu tình đã nổ ra ở rất nhiều nơi và nhiều công ty khác nhau. Các lãnh đạo công đoàn phản đối công đoàn kiểu cũ vì cho là tay sai của ban lãnh đạo công ty và đòi lập công đoàn mới độc lập, ngày càng có nhiều hơn các lãnh đạo công đoàn cực đoan hơn gây rất nhiều khó khăn cho các công ty, đặc biệt những công ty sử dụng lao động rất lớn như Huyndai.
Người lao động HQ từ quan điểm nho giáo cam chịu, làm việc cật lực đã trở thành những người đòi hỏi và thu nhập đã tăng mạnh sau các cuộc đình công, thời gian lao động cũng bị cắt giảm mạnh và dần tiến tới như các nước đã phát triển khi thời gian lao động thấp đi và thu nhập ngày càng cao hơn. Điều này cũng ảnh hưởng lớn tới doanh thu và lợi nhuận các công ty công nghiệp sử dụng nhiều lao động như Huyndai và điều này chắc chắn sẽ làm các ngành công nghiệp nặng sử dụng nhiều lao động sẽ suy yếu dài hạn do chi phí tăng mạnh.
- Theo đuổi giấc mơ Olympic
Tới giữa thập niên 1980, HQ dần trở thành 1 thế lực kinh tế lớn trên trường quốc tế, công ty Huyndai khi đó có doanh thu lên tới 10 tỷ USD mỗi năm. Mối quan hệ của HQ với các nước vẫn khá xa cách bởi sự thù địch của Triều Tiên và nhiều nước ngại va chạm với Liên Xô hay Trung Quốc nên không quá thân mật với HQ. Để phá vỡ bế tắc này, ông Chung đã mạnh mẽ thúc đẩy việc đưa HQ thành nước chủ trì thế vận hội Olympic 1988 tại Seoul. Ông Chung là chủ tịch của ủy ban vận động olympic và đã thành công đánh bại Nagoya của Nhật để giành quyền đăng cai thế vận hội cho Seoul.
Sau olympic thành công tốt đẹp, mối quan hệ với các nước đã trở nên ấm áp hơn rất nhiều và Huyndai đã tích cực sang thăm Liên Xô và tìm kiếm cơ hội hợp tác kinh doanh, sau đó là tiếp cận Trung Quốc với nhiều đợt đi thăm dò thị trường liên tục cũng như sang thăm Bắc Triều Tiên như 1 cử chỉ thiện chí.
- Truyền lại ngọn đuốc
Huyndai là 1 công ty gia đình khi hầu hết mọi người trong nhà của ông Chung đều làm tại đây từ các em của ông, vợ, các con của ông, các cháu của ông họ đã đóng góp lớn vào thành công của tập đoàn và đều nắm các vị trí chủ chốt tại các công ty trong tập đoàn Huyndai. Ở tuổi 72 vào năm 1987 ông Chung đã từ chức chủ tịch tập đoàn và chỉ còn đảm nhận chủ tịch danh dự và nhường vị trí cho e trai mình là Chung Se Yung đảm nhiệm vị trí chủ tịch. Sau đó vài năm thì vị trí này được trao lại cho con của ông Chung là Chung Mong Koo người đảm nhiệm vị trí chủ tịch Huyndai Motor trước đó. Gia đình ông sống trong ngôi nhà được xây từ năm 1959 với 7 phòng từ đó tới khi ông qua đời. Các con và em của ông Chung đều được tạo điều kiện học hành tốt nhất có thể và hầu hết có kết quả học tập cao, sau đó quay về công tác ở các vị trí chủ chốt rồi được bổ nhiệm thăng tiến dần dần trong hệ thống Huyndai. Cũng có 1 số ngoại lệ đi theo con đường riêng do họ tự chọn mà không có sự bắt buộc nào phải làm gì trong gia đình ông.
- Lao vào thương trường
Năm 1988, tổng thống Roh Tea Woo lên nắm quyền đã đảo ngược chính sách trước đó của 2 đời tổng thống Park và Hwan khi dừng các chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp hướng về xuất khẩu vì coi HQ đã là 1 nước phát triển và giờ là lúc tăng phúc lợi cho người dân. Với sự thẳng tính và không ủng hộ tổng thống Roh nên ông Chung đã bị chính quyền tả đũa khá quyết liệt trong giai đoạn những năm 1990 khi liên tục bị cáo buộc trốn thuế, phạt tiền, hạn chế tín dụng….
Tức giận trước các chính phủ tham nhũng triền miên, ông Chung lập đảng UPP và ra tranh cử tống thống ở tuổi 76 nhưng thất bại. Người chiến thắng trong cuộc đua là người thuộc phe của tổng thống Roh Tea Woo là Kim Young Sam. Tổng thống mới nhận chức vào năm 1992 đã thực hiện chính sách toàn cầu hóa. Mặc dù vậy ông vẫn có thói tư thù cá nhân và đã trả thù các tập đoàn lớn không ủng hộ mình trong quá trình tranh cử. Ngoài ông Chung còn nhiều người bị trừng phạt như thống đốc ngân hàng TW HQ, tổng giám đốc công ty thép POSCO,…
Với sự tư thù cá nhân, uy tín tổng thống giảm thảm hại từ ngay sau nhận chức 1 năm là năm 1993 và đỉnh điểm 1997 khi khủng hoảng tài chính nổ ra, con trai tổng thống bị bắt vì nhận hối lộ, các công ty thân hữu cũng bị phá sản hàng loạt vì khủng hoảng và IMF phải nhẩy vào giải cứu HQ trong cơn khủng hoảng tài chính tồi tệ nhất lịch sử nước này.
Sau tất cả, tổng thống đã thất bại hoàn toàn trong đợt tranh cử năm 1997 và người đấu tranh cho dan chủ không biết mệt mỏi Kim Dea Jung ở tuổi 73 đã thắng cử và trở thành tổng thống tiếp theo của HQ.
- Phát triển tinh thần Huyndai
Sự thành công của Huyndai đến từ các sự phi logic thông thường khi công ty liên tục tiến hành các dự án lần đầu của họ và của chính HQ mà chưa có từ trước tới lúc đó. Họ thành công nhờ có thể duy trì được vốn con người khi có những con người liên tục phát triển, liên tục học hỏi, cập nhật cái mới và sự tiến bộ của khoa học công nghệ từ khắp mọi nơi trên thế giới để đưa họ nhẩy vọt về mặt công nghệ và dần ngang tầm các công ty khác.
Chung Ju Yung làm việc 16 tiếng mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần, và trong suốt sự nghiệp gần như không nghỉ ngơi. Ông vẫn tham gia phỏng vấn tuyển dụng các nhân viên ở cấp nguồn quản lý, xây dựng hệ thống đào tạo theo quan điểm nho giáo trung thành, đòi hỏi cao về kiến thức. Nhân viên khi gia nhập Huyndai cần qua khóa đào tạo tập trng 3 tuần khi mới vào công ty để “tẩy não” thấm nhuần văn hóa doanh nghiệp.
Văn hóa doanh nghiệp được coi là 1 động lực chính cho sự phát triển của các tập đoàn lớn, đặc biệt là ở HQ nơi mà các giá trị truyền thống được đề cao. Văn hóa doanh nghiệp ở Huyndai thường bao gồm các gia trị chính sau:
- Tư duy “định mệnh”, sẳn sàng làm việc chăm chỉ trong thời gian dài. Người HQ nói chung làm việc rất chăm chỉ và người Huyndai là những người chăm chỉ bậc nhất.
- Mối quan hệ ngầm giữa các nhân viên trong Công ty. Mục tiêu nhằm đảm bảo sự hài hòa trong tổ chức, tránh các xung đột thái quá có thể xảy ra.
- Sự hài hòa trong tập thể nằm ở trong mong muốn của người HQ khác hẳn văn hóa cá nhân chủ nghĩa của người phương Tây. Dù hợp đồng đã có, nhưng khi điều kiện kinh doanh thay đổi thì cũng điều chỉnh theo tránh cứng nhắc theo giấy trắng mực đen như phương Tây.
- Mối quan hệ cấp trên cấp dưới rất rõ ràng theo hướng “trên bảo dưới nghe”. Quản lý hay lãnh đạo sẽ chịu trách nhiệm hoàn toàn cho sự phát triển của cấp dưới, cấp dưới thì tôn trọng và nghe lời cấp trên.
- Khả năng đọc cảm xúc “ánh mắt” của người HQ để nhận biết con người để ngầm hiểu đối phương đang muốn nói gì làm chìa khóa cho sự giao tiếp hiệu quả nơi công sở.
- Việc ra quyết định ở công ty thường nằm trong tay các lãnh đạo cấp cao mà ít có sự phân quyền sâu tới các cấp ở dưới.
- Bài học cho thương nhân toàn cầu
Huyndai đã giành rất nhiều thành tựu đáng kể như công ty đầu tiên của HQ ra nước ngoài, công ty oto đầu tiên của HQ bán tại Mỹ và lập kỷ lục doanh số ngay năm đầu, công ty đóng tàu Huyndai là công ty đóng đầu lớn nhất và tốt nhất thế giới, công ty cơ khí chính xác Huyndai nắm 40% thị trường contener toàn cầu, công ty công nghiệp điện tử Huyndai là doanh nghiệp đầu tiên trên thế giới phát triển DRAM 1GB,…mỗi khi tham gia vào 1 lĩnh vực nào đó Huyndai thường sẽ giành kỷ lục trong lĩnh vực đó, họ không ngại cạnh tranh và sẵn sàng cạnh tranh với các công ty nổi tiếng thế giới và đánh bại họ nhờ vào công nghẹ tốt hơn và tinh thần cạnh tranh.
Đóng góp của Chung Ju Yung còn ở rất nhiều mặt khác bên cạnh xây dựng 1 công ty tầm cỡ toàn cầu và giúp đưa HQ từ nước nông nghiệp nghèo đói lên thành nước phát triển sánh vai cùng phương Tây. Ông còn thành lập các quỹ từ thiện nhu qũy Asan, phát triển sự nghiệp giáo dục, y tế cho xã hội.
